Jrg 23 no 7 october 2026
Tekst Henna Guicherit
Met veel genoegen heb ik kennisgenomen van enkele publicaties die recent zijn verschenen en cijfermatig inzicht geven in de mate van gendergelijkheid en de vooruitgang die al dan niet is geboekt. Eén daarvan is het ‘Global Gender Gap Report 2026’ van het World Economic Forum (WEF).
De Global Gender Gap Index meet al twintig jaar wereldwijd de vooruitgang richting gendergelijkheid in vier categorieën: economische participatie en kansen, opleidingsniveau, gezondheid en overleving, en politieke vertegenwoordiging. Cijfermatig wordt weergegeven wat het effect is van de inspanningen die zijn gericht op het dichten van de genderkloven. De informatie geldt inmiddels als een betrouwbare standaard voor de huidige stand van gendergelijkheid in de wereld.
Genderkloof
Het begrip ‘genderkloof’ staat voor de ongelijkheid tussen vrouwen en mannen in de samenleving. Waar sprake is van gendergelijkheid is er geen genderkloof of gender gap. Maar zover is het nog lang niet. Wereldwijd zijn het overwegend vrouwen die in diverse sectoren en posities een achterstand hebben ten opzichte van mannen.
De diepgewortelde mythe van mannelijke superioriteit en vrouwelijke ondergeschiktheid is daar debet aan, met als gevolg dat vrouwen eeuwenlang gediscrimineerd en uitgesloten werden. Verzet bleef niet uit. Feministen – vrouwen en mannen die opkomen voor de rechten van vrouwen – hebben met wisselend succes hiertegen strijd gevoerd. Zij doen dat nog steeds. Immers, het schort nog veel aan de naleving en beleving van de mensenrechten van vrouwen.
Ranking
Suriname staat in de index van 145 landen op de 57e plaats. De gescoorde gendergelijkheid (parity score) is 0,732. Dat wil zeggen dat 73,2 procent van de genderkloof is gedicht. Ten opzichte van 2025 is er sprake van een lichte daling van -0,006 punten en een verschuiving op de ranglijst van plaats 52 in 2025 naar plaats 57 in 2026.
De score 1 staat voor volledige gelijkheid. Op het gebied van gezondheid en overleving presteert Suriname, met een score van 0,976, historisch gezien uitstekend. Het land deelt, voor het dichten van de kloof in de initiële levensverwachting en de geslachtsverhouding bij de geboorte, vaak de eerste plaats met andere landen.
Traditiegetrouw is opleidingsniveau onze sterkste peiler. Dit komt tot uiting in een hoge score van 0,990 voor dit gebied. Meisjes en vrouwen zijn namelijk goed vertegenwoordigd in het onderwijssysteem en scoren op diverse onderwijsniveaus ook goed. De verhouding tussen jongens en meisjes slaat op secundair en tertiair (universitair) niveau vaak zelfs door in het voordeel van vrouwen.
Het WEF-rapport merkt terecht op dat de basisschooldeelname in rurale gebieden een aandachtspunt blijft. Daar voeg ik aan toe dat ook het aantal jongens dat vroegtijdig het onderwijs verlaat bijzondere aandacht verdient.
Politieke zeggenschap is een categorie waarin vrouwen wereldwijd en lokaal nog altijd ondervertegenwoordigd zijn in besluitvormende posities. Hoewel Suriname voor wat betreft politieke empowerment matig scoort (0,226), is er op dit gebied de afgelopen jaren voor de grootste sprongen op de ranglijst gezorgd. De toename van het aantal vrouwelijke parlementariërs – naar 31,4 procent in De Nationale Assemblée – en het aantal vrouwelijke ministers, zijn hier debet aan. Binnen de Latijns-Amerikaanse en Caribische regio presteert Suriname in deze categorie relatief sterk.
Economische participatie en kansen blijft een uitdaging, vooral door de loonkloof, de zorg- en huishoudelijke last voor vrouwen en een hogere werkloosheid onder jonge vrouwen. De arbeidsparticipatie van vrouwen ligt aanzienlijk lager dan die van mannen en er is sprake van een hardnekkige loonkloof. Volgens data van het WEF verdienen vrouwen in Suriname gemiddeld aanmerkelijk minder dan hun mannelijke collega’s. Economische participatie en kansen zijn al geruime tijd het zwakst met een lage score van 0,738.
Nog 194 jaar
In 2026 heeft geen enkel land volledige gendergelijkheid bereikt. Twintig jaar nadat de index voor het eerst werd geïntroduceerd, is de wereldwijde genderkloof voor 69,2 procent gedicht.
Voor het zeventiende opeenvolgende jaar rapporteert IJsland het hoogste niveau van gendergelijkheid met 93 procent en blijft het de enige economie die meer dan 90 procent van zijn totale genderkloof tussen vrouw en man heeft gedicht.
In het huidige tempo zal volledige gelijkheid naar schatting nog 194 jaar op zich laten wachten voor politieke gelijkheid, 129 jaar voor economische participatie en kansen, en acht jaar voor onderwijsniveau.
Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied
Van de acht regio’s in het Global Gender Gap Report 2026 staan Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied voor wat betreft het dichten van de genderkloof op de derde plaats met een gelijkheidspercentage van 74,5 procent.
De regio, waartoe Suriname ook behoort, heeft de genderkloof sinds 2006 met 8,6 procentpunten verbeterd. Toch duurt het naar schatting nog 60 jaar om volledige gelijkheid in Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied te bereiken.
De economische deelname is sterk verbeterd, met een stijging van 10,6 procentpunten sinds 2006, vooral onder managers en in technische beroepen. Politieke macht laat een grote winst zien doordat de regio 34,2 procent van deze kloof heeft gedicht (de tweede plek na Europa). Met een score van 97,7 procent op het gebied van gezondheid en levensverwachting staat de regio wereldwijd op de eerste plaats. En met een score van 99,6 procent voor onderwijsniveau op de tweede plaats.
Wereldwijd is de genderkloof in 2026 voor 69,2 procent en in Suriname voor 73,2 procent gedicht. In het huidige tempo duurt het naar schatting nog steeds 194 jaar om volledige gendergelijkheid te bereiken. Zoveel tijd hebben wij niet.
Het integreren van gender in alle beleidsgebieden en sectoren vereist daarom de hoogste prioriteit en de nodige inspanningen. Dit vraagt om een stevige inzet van genderdeskundigheid en structurele doorlopende programma’s. Deze programma’s moeten bijdragen aan bewustwording in de samenleving over de gelijkwaardigheid van vrouwen en mannen en het belang van de naleving van alle mensenrechten, ook die van vrouwen.-.
